Trà đạo Nhật Bản – Thưởng thức cả một nền văn hóa qua tách trà đạo

Trà đạo Nhật Bản là một trong những nét văn hóa tinh thần nổi tiếng của Đất nước xứ sở Hoa anh đào. Sức hấp dẫn sâu sắc của trà đạo không chỉ ở cách uống trà. Mà còn bao hàm nhiều yếu tố quy tắc và lòng hiếu khách của người Nhật Bản. 

Nếu có cơ hội, xin hãy trải nghiệm văn hóa trà đạo Nhật Bản ít nhất một lần trong đời

Tôi vẫn luôn tự nhủ và chia sẻ điều đó với những người bạn. Người thân lâu năm của mình. Chúng ta đang sống ở một xã hội cái gì cũng cần thật nhanh, thật gấp. Vì cuộc đời chẳng được mấy chốc. Hãy thử cảm nhận một lần văn hóa trà đạo. Để cảm thấy sự bình yên, thanh thản, vô thường giữa dòng xoay cuộc đời này. 

Trà đạo – nét tinh túy trong văn hóa Nhật Bản

Trước khi đến tham quan một địa điểm thưởng trà. Tôi có may mắn khi được các anh chị đi cùng chia sẻ những kiến thức liên quan đến nền văn hóa Nhật Bản. 

Người ta thường mất rất nhiều thời gian để hiểu về văn hóa Nhật Bản

Người ta thường mất rất nhiều thời gian để hiểu về văn hóa Nhật Bản

Người Nhật nói rằng, bạn có thể mất một ngày, mất vài ngày. Thậm chí là vài tuần để có thể hiểu phần nào về văn hóa trà đạo. Nghiền ngẫm lại, quả không sai một chút nào. Trong lần đầu tiên sang Nhật. Tôi đã có những sự bỡ ngỡ trong các bước thưởng trà. Nhìn chúng thật rườm rà và khó hiểu. Ấy nhưng khi đã hòa mình vào không khí đó. Tôi lại cảm nhận được nhiều hơn phần nào nét đẹp truyền thống trong văn hóa của đất nước xứ sở Mặt trời mọc này.

Trà đạo Nhật Bản ban đầu mang đậm ảnh hưởng của Phật giáo cũng như Thần giáo. Trong các lễ nghi và là biểu tượng của sự tối giản nhưng duy mỹ đặc trưng trong con người Nhật xưa. Tất cả các công đoạn, chi tiết trong một buổi uống trà đều tìm tới sự hoàn hảo. Ẩn chứa bên trong những điều giản dị.

Trà đạo Nhật Bản - biểu tượng của sự tối giản nhưng duy mỹ đặc trưng trong con người Nhật xưa

Trà đạo Nhật Bản – biểu tượng của sự tối giản nhưng duy mỹ đặc trưng trong con người Nhật xưa

Từ lúc khởi nguyên, Trà đạo Nhật Bản đã điểm thêm nét tinh khiết và hài hòa vào cuộc sống của người Nhật. Nó thể hiện sự lãng mạn, nét kín đáo và sự thanh sạch. Trong một xã hội vốn rất coi trọng trật tự. Người Nhật xem Trà đạo như một cách để nhẹ nhàng hoàn thiện những nét không hoàn thiện trong cuộc đời này.

Bột, lá trà hoặc cách pha có thể có sự khác nhau theo từng thời kỳ, từng vùng miền. Tuy nhiên, quy tắc và tinh thần của trà đạo là bất biến.

Trà thất – nơi người Nhật dùng để thưởng trà đạo Nhật Bản

Bước vào trà thất, chúng tôi ngạc nhiên bởi mùi hương và cách bài trí của nơi đây.

Trà thất là một căn phòng phục vụ cho mục đích thưởng trà của người Nhật Bản. Hầu như trà thất nào tôi đã đi cũng đều thường rộng 9m2. Với những chiếc nệm tatami phủ trên sàn dành cho khách mời. Trong phòng thường treo những bức tranh, những câu thơ và câu đối. Tạo nên một không gian cực kỳ nghệ thuật.

Trà thất sử dụng để uống trà thường có màu sắc và cách bố trí nhẹ nhàng, thanh lịch

Trà thất sử dụng để uống trà thường có màu sắc và cách bố trí nhẹ nhàng, thanh lịch

Người Nhật thưởng trà trong trà thất. Có thói quen sử dụng mùi hương để đánh thức khứu giác khi thưởng trà. Có thể là trầm hương, cũng có thể là các loại tinh dầu hữu cơ. 

Đến những bông hoa được dùng trong trà thất cũng vậy. Đều toát lên một vẻ giản dị nhưng không kém phần thanh lịch. Không có những quy tắc nào khi cắm hoa. Tất cả chỉ đều thể hiện tình cảm, tâm tư của chủ nhân mà thôi.

Muốn uống trà đạo Nhật Bản ngon, dụng cụ pha trà phải chuẩn

Sau khi đã thấu một hồi về văn hóa trà đạo.Những gì tôi cảm nhận được là sự hiếu khách trong các cử chỉ, hành vi của người Nhật. Cách họ truyền tải những giá trị văn hóa lịch sử của Nhật Bản qua văn hóa trà đạo, cách họ nhấn mạnh những quy tắc khi thưởng trà thật khiến các du khách phải thán phục. 

Muốn thưởng trà ngon, dụng cụ phải chuẩn

Người Nhật có rất nhiều dụng cụ dùng trong khi pha chế trà. Quan trọng nhất trong số đó là chén trà, hũ đựng trà, ấm nước. Tùy vào văn hóa Nhật bản theo vùng miền. Mà khi uống trà còn có rất nhiều dụng cụ khác như: muỗng múc trà, các loại khăn,..

Các dụng cụ dùng để pha chế một tách trà “chuẩn Nhật”

Các dụng cụ dùng để pha chế một tách trà “chuẩn Nhật”

Sự cầu kỳ và tinh tế trong quá trình pha trà

Việc thưởng trà được chúng tôi ví như con đường. Mà đi hết con đường đó sẽ đến nơi có “trà đạo vừa ngon vừa không ngon”. Muốn ngon, con đường ấy cần đảm bảo đúng quy trình. Đúng yêu cầu khắt khe từ trong những khâu pha trà, ấm dụng cụ, rót trà và uống trà.

Chúng tôi được tận mắt chứng kiến quá trình pha trà của người Nhật Bản. Dùng từ cầu kỳ chỉ sợ có lẽ không miêu tả được hết mức độ phức tạp của chúng. 

Bước 1: Chuẩn bị nước pha trà

Nước sử dụng để pha trà có nhiệt độ lý tưởng nhất là 80-90 độ. Tại nhiệt độ này, màu của trà sẽ bắt mắt hơn. Cũng tùy từng loại trà mà nhiệt độ và thời gian ủ được điều chỉnh sao cho phù hợp.

Bước 2: Làm ấm dụng cụ pha và chén uống trà

Để đảm bảo độ nóng thì trước khi pha trà. Người Nhật sẽ làm ấm chén và dụng cụ pha bằng nước sôi. 

Bước 3 : Pha trà

Thông thường người Nhật thường pha trà làm 3 lần. Sử dụng trà xanh trung bình để pha.

Lần một, ủ trà trong 2 phút với khoảng 60 độ. Để có được mức độ nhiệt lý tưởng. Người ta sẽ rót nước sôi từ bình thủy tinh sang bình khác cho giảm nhiệt. 

Với lần pha thứ hai, nhiệt độ lý tưởng là 80 độ. Lần này trà đã ngấm và nở. Nên chỉ cần để khoảng 40s là có thể rót mời khách

Lần pha thứ ba cũng tương tự như lần hai. Chỉ khác là nước pha lần 3 cần đạt khoảng 90 độ. Đồng thời cần lưu ý lượng nước pha trà mỗi lần. Tránh pha nhiều hoặc ít sẽ làm trà bị loãng hoặc bị đặc.

Bước 4: Rót trà

Khi rót trà, người Nhật sẽ thường rót lần lượt vào mỗi chén khoảng ⅓. Để tránh tình trạng màu sắc đậm nhạt giữa các chén không đều. Sau đó, tại lần thứ hai sẽ rót ngược lại. Cứ tiếp tục cho đến khi đầy chén của khách.

Đảm bảo màu sắc trong các chén trà giống nhau trước khi đem mời khách

Đảm bảo màu sắc trong các chén trà giống nhau trước khi đem mời khách

Mặc Kimono để thưởng thức trà theo phong cách Trà đạo Nhật Bản

Khi được tận tay người Nhật chỉ dạy. Chúng tôi mới vỡ lẽ ra được hóa ra trà uống kiểu Nhật không giống như cách mà chúng ta hay uống. Gia chủ Nhật khi mời khách thường mặc một bộ kimono truyền thống để pha trà. Sau đó sẽ thường ăn một miếng bánh ngọt trước khi uống trà. Bánh sẽ làm gia tăng vị trà thanh mát. Sau đó, họ uống một lượng trà tương đối lớn. Sao cho trong 2-3 lần sẽ uống hết một cốc trà. Và chủ nhân sẽ tiếp tục thêm trà vào cho khách mời.

Người Nhật thường mặc Kimono trong văn hóa trà đạo để tôn vinh nét đẹp của truyền thống

Người Nhật thường mặc Kimono trong văn hóa trà đạo để tôn vinh nét đẹp của truyền thống

“Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”. Có đi mới thấu được vẻ trân quý trong văn hóa trà đạo Nhật Bản được lưu truyền hàng trăm năm nay của người dân xứ sở Mặt trời mọc

Hits: 11